Από Αγγελική Μαυροπούλου
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ-ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 22-23/9/2011 “Tο documentaire ως εκπαιδευτικό εργαλείο” στο GOETHE INSTITUT
Στις 22 και 23/9/2011 πραγματοποιήθηκε τελικά –παρ` όλες τις πρακτικές δυσκολίες πρόσβασης λόγω απεργιών των ΜΜΜ- η παραπάνω διημέριδα παρουσία πολλών εκπαιδευτικών και ανθρώπων του κινηματογράφου.
Προκειμένου να μπορέσουν να ενημερωθούν και οι συνάδελφοι που δεν μπόρεσαν να το παρακολουθήσουν γράφω αυτό το μικρό σχολιασμό προσπαθώντας να παρουσιάσω τόσο τις κεντρικές ιδέες όσο και το κλίμα που επικράτησε.
Την Πέμπτη 22/9/11 τη διημερίδα άνοιξε εκπρόσωπος του GOETHE INSTITUT (Καλά, μην περιμένετε τώρα και το γερμανικό όνομα, μια απλή καθηγήτρια Γαλλικών είμαι, αν ήταν στα Γαλλικά θα το θυμόμουνα!!!) για να ακολουθήσει ο κ. Κώστας Σπυρόπουλος, Δ/ντής του Story Doc (αν πήγε ο νους σας στον Κώστα Σπυρόπουλο της αείμνηστης εθνικής μας σταρ, ξεχάστε το, καμία σχέση!!!) παρουσιάζοντας τους στόχους της.
Συνέχισαν ο Καθ. Αλ. Δημαράς, η σκηνοθέτις κα Μ. Οικονόμου και η δημοτική σύμβουλος και πρώην –μου φαίνεται- σύμβουλος Α΄θμιας Α΄ Αθήνας κα …(μου διαφεύγει το όνομά της). Ο κ. Δημαράς μετέφερε προφορικό μήνυμα της υπ.ΔΒΜΘ και προέτρεψε στη χρήση των documentaires ως υποστηρικτικού-εμπεδωτικού υλικού στην εκπαιδευτική διαδικασία. H σκηνοθέτις τόνισε την εμπειρία της από ΔΣ του κέντρου της Αθήνας με πολλούς αλλοδαπούς μαθητές. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στα θετικά αποτελέσματα στην ψυχοσύνθεση των παιδιών που είχε η δημιουργία από τα ίδια του δικού τους documentaire, με κάμερες που τους χορηγήθηκαν από το σχολείο στα πλαίσια της Ευέλικτης Ζώνης.
Ακολούθησε ο Καθ. Θ. Βερέμης με τον σκηνοθέτη Γιούρι Αβέρωφ που αναφέρθηκαν στο θέμα «Το `21 στην τάξη». Ο πρώτος προέτρεψε να τεθεί ως στόχος της διδασκαλίας του μαθήματος της Ιστορίας στο Δημοτικό Σχολείο περισσότερο η δημιουργία προτύπων παρά η ευθύγραμμη εξιστόρησή της ή ο υπερτονισμός αρνητικών πλευρών ηρώων στην προσπάθειά μας να δείξουμε όλες τις πλευρές του χαρακτήρα τους, ώστε να αναδειχθεί μια «αντικειμενική» αλήθεια.
Στη συζήτηση που ακολούθησε ο κ. Αβέρωφ αναφέρθηκε σε γνωστό documentaire που παρουσιάστηκε πρόσφατα από τηλεοπτικό σταθμό και προκάλεσε ποικίλλες αντιδράσεις εκτός των άλλων και γύρω από την σχέση της ελληνικής γλώσσας και της γλώσσας που χρησιμοποιήθηκε σε νανούρισμα της εποχής (βλάχικα) για να τονίσει την θέση ότι και τα τελευταία αποτελούν μέρος της ελληνικής γλώσσας. Έγινε επίσης λόγος για αναζήτηση του τρόπου ιστορικής καταγραφής του γεγονότος και από την άλλη πλευρά δηλ. εκείνης των Τούρκων ιστορικών. Αναφέρθηκε μάλιστα και σχετικό άρθρο ελληνομαθή Τούρκου υποψήφιου διδάκτορα του Harvard που με αυτόν τον τρόπο συνέβαλε στη συγγραφή πολύ πρόσφατα βιβλίου που αναφέρεται στην Επανάσταση του `21.
Τη σκυτάλη πήραν οι γνωστοί μας Καθ. Π. Πιζάνιας και Αναπλ. Καθ. Κ. Αγγελάκος για να αναφερθούν στο ιστορικό documentaire της ΕΤ1 «Η γέννηση του ελληνικού εθνικού κράτους» και στην αξιοποίησή του στη διδασκαλία της Ιστορίας, αντίστοιχα.
Ο πρώτος αναφέρθηκε στην εμφάνιση του όρου «Έλληνας» από τον 13ο αι με τον Γεώργιο Γεμιστό ή Πλήθωνα που θεμελίωσε με ιστορικά κριτήρια την ελληνικότητα, για να συνεχίσει με αναφορά στους αριστοκράτες λόγιους, στον εμπορικό διαφωτισμό του 17ου αι και τους διαφωτιστές γενικά, και να καταλήξει στην Επανάσταση του `21 και τη δημιουργία του εθνικού κράτους και κοινωνίας. Στο σημείο αυτό επισήμανε την αντίφαση μεταξύ των Ελληνόφωνων πληθυσμών που είναι από τους πλέον αρχαιότερους και της Ελληνικής κοινωνίας που είναι από τις πλέον νεότερες (19ος αι), αν παραβληθεί με εκείνες της Γαλλίας ή της Αγγλίας (13ος -14ος αι).
Ο κ. Αγγελάκος με τη σειρά του πρότεινε να χρησιμοποιηθεί το συγκεκριμένο documentaire ως λειτουργικό υλικό για αφόρμηση, ως πηγή άντλησης ερωτημάτων ή ως ολοκλήρωση μιας γνωστικής διαδικασίας. Τόνισε επίσης και την χρησιμοποίησή του στη δημιουργία του περίφημου project κα8ώς και στη δυνατότητα σύγκρισής του με άλλα documentaires του ιδίου θέματος.
Στη συζήτηση που ακολούθησε ο κ. Αγγελάκος τόνισε το ιδεολογικό πλαίσιο της σχολικής ιστορίας που επιδιώκει την απομάκρυνση απ` ό,τι απέχει από την παραδοσιακή «αλήθεια» και έχει ως ένα βαθμό καταφέρει τη συναίνεση προς απάλειψη των αντιθέσεων, ώστε να παρουσιαστεί η Ιστορία ως κάτι το ανώδυνο. Ο κ. Πιζάνιας προέτρεψε, καθώς το παντοδύναμο Αναλυτικό Πρόγραμμα είναι ταυτόχρονα και αδύναμο και διάτρητο να τολμήσουν οι εκπ/κοί να παρουσιάσουν την Ιστορία από διαφορετική σκοπιά (πηγές, απομνημονεύματα κα) και με διαφορετικούς τρόπους από τους οιωθότες (documentaire) εκφράζοντας, τέλος, την πεποίθησή του ότι αν το εγχείρημα γίνει με το σωστό τρόπο θα πετύχει.
Η 1η ημέρα έκλεισε με την κα G. Sommer, επιμελήτρια και σύμβουλο προγραμμάτων για documentaires στη Γερμανία η οποία αναφέρθηκε στη γερμανική πρακτική προώθησής τους στην εκπαίδευση και με την προβολή της ταινίας « Μικροί Ήρωες ».
Την Παρασκευή 23/9/11 η διημερίδα άνοιξε με τον Καθ. Γ. Γιαννουλόπουλο και το σκηνοθέτη Φ. Λαμπρινό που αναφέρθηκαν στο πολύ επιτυχημένο documentaire της ΕΤ1 «Το πανόραμα του αιώνα» .
Στη συνέχεια ο Καθ. Γ. Γραμματικάκης αναφέρθηκε στην παρουσίαση του μαθήματος της Φυσικής μέσα από το documentaire «Δρόμοι της επιστήμης» -αν θυμάμαι καλά τον τίτλο (!)- το οποίο και επιμελήθηκε, δίνοντας έμφαση στην παρουσίαση της ανθρώπινης πλευράς Ελλήνων Καθηγητών Φυσικής στα Παν/ναι Stanford, CERN και Paris VII παράλληλα με τη συμβολή τους στην εκλαΐκευση σημαντικών φυσικών εννοιών κατά τη συμμετοχή τους στο επιμορφωτικό αυτό documentaire.
Ο σκηνοθέτης Β. Λουλές στη συνέχεια σχολίασε το δημιούργημά του «Συναντήσεις με τη μητέρα μου: Λέλα Καραγιάννη» δίνοντας έμφαση στις πηγές άντλησης ταινιακών ντοκουμέντων της εποχής: επίκαιρα, εικόνες από κρυμμένες κάμερες αντιστασιακών, λήψεις τραβηγμένες από Γερμανό στρατιωτικό και λήψεις από το αρχείο Παπαναστασίου που παρουσιάζουν εικόνες από την καθημερινή ζωή (ουρές για τρόφιμα, διαδηλώσεις, ουρές στο τραμ κα).
Ο κ. Σπυρόπουλος μας ενημέρωσε ότι το αρχείο Παπαναστασίου βρίσκεται ψηφιοποιημένο από την ΕΤ στο “Διόφαντος Film” και είναι στη διάθεση των εκπαιδευτικών.
